॥ श्री विष्णु सहस्रनामस्तोत्रम् ॥
॥ विनियोगः ॥ॐ अस्य श्रीविष्णोर्दिव्यसहस्रनामस्तोत्रमहामंत्रस्य श्रीवेदव्यासो भगवान् ऋषिः, अनुष्टुप् छन्दः, श्रीमहाविष्णुः परमात्मा देवता, अमृतांशुभवो बीजम्, देवकीनन्दनः शक्तिः, उत्थिताः संस्थितः कीलकम्, श्रीमहाविष्णुप्रीत्यर्थे जपे विनियोगः।
॥ विनियोगः ॥
ॐ अस्य श्रीविष्णोर्दिव्यसहस्रनामस्तोत्रमहामंत्रस्य
श्रीवेदव्यासो भगवान् ऋषिः, अनुष्टुप् छन्दः,
श्रीमहाविष्णुः परमात्मा देवता,
अमृतांशुभवो बीजम्, देवकीनन्दनः शक्तिः,
उत्थिताः संस्थितः कीलकम्,
श्रीमहाविष्णुप्रीत्यर्थे जपे विनियोगः।
॥ अथ ध्यानम् ॥
क्षीरोदन्वत्प्रदेशे शुचिमणिमनुलैः
सैकतैर्बद्धमक्तानांमालाक्लृप्तासनस्थः
स्फटिकमणिमयैर्वौक्तिकैर्मण्डिताङ्गः।
शुम्रैभ्रैरधिभ्रैरुपमितललितैः खैः स्थितैः कैरभ्यर्च्यः
गीतां जो मे प्रदीप्तामिश्रिततनुभृतां योगिभिर्विन्द्यमानः॥
भूः पादौ यस्य नाभिर्विबुधसुरध्रुवं चन्द्रा सूर्यौ च नेत्रे
कर्णावाशाः शिरो द्यौर्मुखमपि दहनो वासरः सिन्धुरस्य।
यस्या विश्वं च काया प्रतिपदसहितैः देवगन्धर्वयक्षैः
तम् वन्दे देवदेवं भुजंगशयनं पद्मनाभं सुरेशम्॥
क्षीरोदन्वत्प्रदेशे शुचिमणिमनुलैः
सैकतैर्बद्धमक्तानांमालाक्लृप्तासनस्थः
स्फटिकमणिमयैर्वौक्तिकैर्मण्डिताङ्गः।शुम्रैभ्रैरधिभ्रैरुपमितललितैः खैः स्थितैः कैरभ्यर्च्यःगीतां जो मे प्रदीप्तामिश्रिततनुभृतां योगिभिर्विन्द्यमानः॥
भूः पादौ यस्य नाभिर्विबुधसुरध्रुवं चन्द्रा सूर्यौ च नेत्रे
कर्णावाशाः शिरो द्यौर्मुखमपि दहनो वासरः सिन्धुरस्य।
यस्या विश्वं च काया प्रतिपदसहितैः देवगन्धर्वयक्षैः
तम् वन्दे देवदेवं भुजंगशयनं पद्मनाभं सुरेशम्॥
॥ स्तोत्रम् ॥
हरिः ॐ ॥विश्वं विष्णुर्वषट्कारो भूतभव्यभवत्प्रभुः।
भूतकृद्भूतभृद्भावो भूतात्मा भूतभावनः॥ १॥
पूतात्मा परमात्मा च मुक्तानां परमा गतिः।
अव्ययः पुरुषः साक्षी क्षेत्रज्ञोऽक्षर एव च॥ २॥
योगो योगविदां नेता प्रधानपुरुषेश्वरः।
नारसिंहवपुः श्रीमान् केशवः पुरुषोत्तमः॥ ३॥
सर्वः शर्वः शिवः स्थाणुर्भूतादिर्निधिరव्ययः।
सम्भवो भावनो भर्ता प्रभवः प्रहरूरिभुः॥ ४॥
स्वयम्भूः शम्भुरादित्यः पुष्कराक्षो महास्वनः।
अनिदती सहस्त्राक्षो विधाता धातुनी हरिः॥ ५॥
ईशो प्राणदः प्राणो ज्येष्ठः श्रेष्ठः प्रजापतिः।
हिरण्यगर्भ भूगर्भो माधवो मधुसूदनः॥ ६॥
ईश्वरो विक्रमी धन्वी मेधावी माइक्रमः क्रमः।
अनुत्तमों दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवान्॥ ७॥
सुरेशः शरणं शर्म विश्वरेता प्रजाभवः।
अहः संवत्सरो व्यालो प्रत्यक्षः सर्वदर्शनः॥ ८॥
अजः सर्वेश्वरः सिद्धः सिद्धिः सर्वादिरच्युतः।
वृषाकपि अमेयात्मा सर्वयोगविदोऽद्भुतः॥ ९॥
वसुर्वसुमनाः सत्यः समात्मा संमितः समः।
अमोघः पुण्डरीकाक्षो वृषकर्मा वृषाकृतिः॥ १०॥
रुद्रो बहुशिरा बभ्रुविश्वयोनिः शुचिश्रवाः।
अमृतः शाश्वतः स्थाणुर्वरो भूतो महोदधिः॥ ११॥
अनादो निधिनोऽप्रमतो संवृत्तः संप्रमर्दनः।
अहः संवर्तको वह्निः अनिलो धरणीधरः॥ १२॥
सुप्रसादः प्रसन्नात्मा विश्वधृग्विष्वगोऽनिलः।
दाता दान्तो द्रोणिः सृष्टा सर्वसहः समोऽजयः॥ १३॥
मानो महार्हो दीप्तो आत्मा महाक्षो विग्रहप्रियः।
महादो महागो महाशो महागर्भो महायशाः॥ १४॥
वैदोऽथो महोदधिरानन्तो महार्हो गोपतिः पतिः।
अजिता भयार्हणो वृक्षमृगयुरनघोऽद्भुतः॥ १५॥
संज्ञनी सुभगः सिंहो विद्वान् माधो द्रुमाक्षरः।
सहस्राक्षः सहस्रान्तो विश्वात्मा विश्वकर्मकृत्॥ १६॥
उदग्रो वामचोऽवर्तो जिष्णुरो विष्णुवत्सलः।
सत्यव्रतः सत्यसंधो दक्षः सामीप्रपूजितः॥ १७॥
जीवी विदुषी वाग्मी श्रीनिवासो गतां गतिः।
अनिरुद्धः सुरानन्दो गोविन्दो गोविदां पतिः॥ १८॥
मरीचिर्दमनो हंसः सुపర్णो भोगवर्धनः।
तरणो विश्वरणो डण्डो सुरो विन्दुरमेशितः॥ १९॥
अमेयात्मा महोवासो धृतरो महाबलः।
महाबुद्धिर्महावीर्यो महाशक्तिर्महाद्युतिः॥ २०॥
अनेकमूर्ती व्यक्तः शतमूर्ती शताननः।
एको नैकः कः कियद्यत् तत्पदमनुत्तमम्॥ २१॥
लोकबन्धुर्लोकनाथो माधवो भक्तवत्सलः।
सुवर्णो वर्णो विमलो वेदान्तो वेदवित्कविः॥ २२॥
लोकाध्यक्षः सुरध्यक्षो धर्माध्यक्षः कृताकृतः।
चतुरात्मा चतुर्व्यूहश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः॥ २३॥
भ्राजिष्णुर्भाोजनं भोक्ता सहिष्णुर्जगदादिजः।
अनघो विजयो जेता विश्वयोनिः पुनर्वसुः॥ २४॥
उपेंद्रो वामनः प्रांशुरामोऽशुचिः शुचिरूजितः।
अतीन्द्रः संग्रहः सर्गो धृतात्मा नियमो यमः॥ २५॥
वेद्यो वैद्यः सदायोगी वीरमाधो महाध्वजः।
धर्माध्यक्षो धर्मकृद्धर्मी सर्वासः सर्वदर्शनः॥ २६॥
अन्तात्मा समनः स्रोतो ज्ञानात्मा बन्धवर्धनः।
सुलोचनः शान्तिको दादः कुमुदः कुवलेशयः॥ २७॥
गोहितो गोपतिर्गोप्ता वृषभाक्षो वृषप्रियः।
अनिवर्ती निवृत्तात्मा संक्षेप्ता क्षेमकृच्छिवः॥ २८॥
श्रीवत्सवक्षा श्रीवासः श्रीपतिः श्रीमतांवरः।
श्रीदः श्रीशः श्रीनिवासः श्रीनिधिः श्रीविभावनः॥ २९॥
श्रीधरः श्रीकरः श्रेयः श्रीमान् लोकत्रयाश्रयः।
स्वक्षः स्वङ्गः शतानन्दो नन्दिश्च ज्योतिर्गणेश्वरः॥ ३०॥
विजितात्मा विधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्नसंशयः।
उदीर्णः सर्वतश्चक्षुरनिशो शाश्वतो स्थिरः॥ ३१॥
भूशयो भूषणो भूतिर्विशोकः शोकनाशनः।
अर्चिष्मानर्चितः कुम्भो विशुद्धात्मा विशोधनः॥ ३२॥
अनिरुद्धोऽप्रतिरथः प्रद्युम्नोऽमितविक्रमः।
कालनेमीनिहा वीरः शूरः शौरिजनेश्वरः॥ ३३॥
त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः केशवः केशिहा हरिः।
कामदेवः कामपालः कामी कान्तः कृतागमः॥ ३४॥
अनिर्देंश्यवपुर्विष्णुर्वीरोऽनन्तो धनञ्जयः।
ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद्ब्रह्मा ब्रह्म ब्रह्मविवर्धनः॥ ३५॥
ब्रह्मविद्ब्राह्मणो ब्रह्मी ब्रह्मज्ञो ब्राह्मणप्रियः।
महाक्रमो महाकर्मा महातेजा महोरगः॥ ३६॥
महाक्रतुर्महायज्वा महायज्ञो महाहविः।
स्तव्यः स्तवप्रियः स्तोत्रं स्तुतिः स्तोता रणप्रियः॥ ३७॥
पूर्णः पूरयिता पुण्यः पुण्यकीर्तिरनामयः।
मनोजवस्तीर्थकरो वशुरो वैष्णवो जनः॥ ३८॥
अनित्यो विनितात्मा च काञ्च्याच्छंदोनिरूत्तमः।
महाकर्मा कृतकर्मा कृतागमो गमागमः॥ ३९॥
निपीडितो महानिधिर्विभूतो विश्वसम्भवः।
नदीधरो नन्तिकरो धनदः सत्यविक्रमः॥ ४०॥
भूतभव्यभवन्नाथः पवनः पावनोऽनलः।
कामहा कामकृत्कान्तः कामः कामप्रदः प्रभुः॥ ४१॥
युगादिकृद्युगावर्तो नैकमायो महाशनः।
अदृश्यो व्यक्तुरूपश्च सहस्रजिदनन्तजित्॥ ४२॥
इष्टो विशिष्टः शिष्टेष्टः शिखण्डी नहुषो वृषः।
क्रोधहा क्रोधकृत्कर्ता विश्वबाहुर्महीधरः॥ ४३॥
अच्युतः प्रथितः प्राणः प्राणदो वासवानुजः।
अपां निधिरधिष्ठानमप्रमत्तः प्रतिष्ठितः॥ ४४॥
स्कन्दः स्कन्दधरो धार्यो वैद्यो मत्ता महाद्युतिः।
अग्रणीर्ग्रामणीः श्रीमान् न्याययो नेता समीरणः॥ ४५॥
सहस्रमूर्धा विश्वात्मी सहस्राक्षः सहस्रपात्।
आवर्तो निवृतात्मा च संवृतः संप्रमर्दनः॥ ४६॥
अहः संवर्तको वह्निः अनिलो धरणीधरः।
सुप्रसादः प्रसन्नात्मा विश्वधृग्विष्वगोऽनिलः॥ ४७॥
दाता दान्तो द्रोणिः सृष्टा सर्वसहः समोऽजयः।
मानो महार्हो दीप्तो आत्मा महाक्षो विग्रहप्रियः॥ ४८॥
महादो महागो महाशो महागर्भो महायशाः।
वैदोऽथो महोदधिरानन्तो महार्हो गोपतिः पतिः॥ ४९॥
अजिता भयार्हणो वृक्षमृगयुरनघोऽद्भुतः।
संज्ञनी सुभगः सिंहो विद्वान् माधो द्रुमाक्षरः॥ ५०॥
सहस्राक्षः सहस्रान्तो विश्वात्मा विश्वकर्मकृत्।
उदग्रो वामचोऽवर्तो जिष्णुरो विष्णुवत्सलः॥ ५१॥
सत्यव्रतः सत्यसंधो दक्षः सामीप्रपूजितः।
जीवी विदुषी वाग्मी श्रीनिवासो गतां गतिः॥ ५२॥
अनिरुद्धः सुरानन्दो गोविन्दो गोविदां पतिः।
मरीचिर्दमनो हंसः सुపర్णो भोगवर्धनः॥ ५३॥
तरणो विश्वरणो डण्डो सुरो विन्दुरमेशितः।
अमेयात्मा महोवासो धृतरो महाबलः॥ ५४॥
महाबुद्धिर्महावीर्यो महाशक्तिर्महाद्युतिः।
अनेकमूर्ती व्यक्तः शतमूर्ती शताननः॥ ५५॥
एको नैकः कः कियद्यत् तत्पदमनुत्तमम्।
लोकबन्धुर्लोकनाथो माधवो भक्तवत्सलः॥ ५६॥
सुवर्णो वर्णो विमलो वेदान्तो वेदवित्कविः।
लोकाध्यक्षः सुरध्यक्षो धर्माध्यक्षः कृताकृतः॥ ५७॥
चतुरात्मा चतुर्व्यूहश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः।
भ्राजिष्णुर्भाोजनं भोक्ता सहिष्णुर्जगदादिजः॥ ५८॥
अनघो विजयो जेता विश्वयोनिः पुनर्वसुः।
उपेंद्रो वामनः प्रांशुरामोऽशुचिः शुचिरूजितः॥ ५९॥
अतीन्द्रः संग्रहः सर्गो धृतात्मा नियमो यमः।
वेद्यो वैद्यः सदायोगी वीरमाधो महाध्वजः॥ ६०॥
धर्माध्यक्षो धर्मकृद्धर्मी सर्वासः सर्वदर्शनः।
अन्तात्मा समनः स्रोतो ज्ञानात्मा बन्धवर्धनः॥ ६१॥
सुलोचनः शान्तिको दादः कुमुदः कुवलेशयः।
गोहितो गोपतिर्गोप्ता वृषभाक्षो वृषप्रियः॥ ६२॥
अनिवर्ती निवृत्तात्मा संक्षेप्ता क्षेमकृच्छिवः।
श्रीवत्सवक्षा श्रीवासः श्रीपतिः श्रीमतांवरः॥ ६३॥
श्रीदः श्रीशः श्रीनिवासः श्रीनिधिः श्रीविभावनः।
श्रीधरः श्रीकरः श्रेयः श्रीमान् लोकत्रयाश्रयः॥ ६४॥
स्वक्षः स्वङ्गः शतानन्दो नन्दिश्च ज्योतिर्गणेश्वरः।
विजितात्मा विधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्नसंशयः॥ ६५॥
उदीर्णः सर्वतश्चक्षुरनिशो शाश्वतो स्थिरः।
भूशयो भूषणो भूतिर्विशोकः शोकनाशनः॥ ६६॥
अर्चिष्मानर्चितः कुम्भो विशुद्धात्मा विशोधनः।
अनिरुद्धोऽप्रतिरथः प्रद्युम्नोऽमितविक्रमः॥ ६७॥
कालनेमीनिहा वीरः शूरः शौरिजनेश्वरः।
त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः केशवः केशिहा हरिः॥ ६८॥
कामदेवः कामपालः कामी कान्तः कृतागमः।
अनिर्देंश्यवपुर्विष्णुर्वीरोऽनन्तो धनञ्जयः॥ ६९॥
ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद्ब्रह्मा ब्रह्म ब्रह्मविवर्धनः।
ब्रह्मविद्ब्राह्मणो ब्रह्मी ब्रह्मज्ञो ब्राह्मणप्रियः॥ ७०॥
महाक्रमो महाकर्मा महातेजा महोरगः।
महाक्रतुर्महायज्वा महायज्ञो महाहविः॥ ७१॥
स्तव्यः स्तवप्रियः स्तोत्रं स्तुतिः स्तोता रणप्रियः।
पूर्णः पूरयिता पुण्यः पुण्यकीर्तिरनामयः॥ ७२॥
मनोजवस्तीर्थकरो वशुरो वैष्णवो जनः।
अनित्यो विनितात्मा च काञ्च्याच्छंदोनिरूत्तमः॥ ७३॥
महाकर्मा कृतकर्मा कृतागमो गमागमः।
निपीडितो महानिधिर्विभूतो विश्वसम्भवः॥ ७४॥
नदीधरो नन्तिकरो धनदः सत्यविक्रमः।
भूतभव्यभवन्नाथः पवनः पावनोऽनलः॥ ७५॥
कामहा कामकृत्कान्तः कामः कामप्रदः प्रभुः।
युगादिकृद्युगावर्तो नैकमायो महाशनः॥ ७६॥
अदृश्यो व्यक्तुरूपश्च सहस्रजिदनन्तजित्।
इष्टो विशिष्टः शिष्टेष्टः शिखण्डी नहुषो वृषः॥ ७७॥
क्रोधहा क्रोधकृत्कर्ता विश्वबाहुर्महीधरः।
अच्युतः प्रथितः प्राणः प्राणदो वासवानुजः॥ ७८॥
अपां निधिरधिष्ठानमप्रमत्तः प्रतिष्ठितः।
स्कन्दः स्कन्दधरो धार्यो वैद्यो मत्ता महाद्युतिः॥ ७९॥
अग्रणीर्ग्रामणीः श्रीमान् न्याययो नेता समीरणः।
सहस्रमूर्धा विश्वात्मी सहस्राक्षः सहस्रपात्॥ ८०॥
सुवर्णबिन्दुरक्षोभ्यो सर्ववागीश्वरेश्वरः।
महाह्रदो महागर्तो महाभूतो महानिधिः॥ ८१॥
कुमुदः कुन्दरः कुन्दः पर्जन्यः पावनोऽनिलः।
अमृताशोऽमृतवपुः सर्वज्ञः सर्वतोमुखः॥ ८२॥
सुलभः सुव्रतः सिद्धः शत्रुजिच्छत्रुतापनः।
न्यग्रोधोऽदुंबरोऽश्वत्थश्चाणूरान्ध्रनिषूदनः॥ ८३॥
सहस्रार्चिः सप्तजिह्वैधो मूर्तिरनघोऽचितः।
अनघोधो विजयो जेता विश्वयोनिः पुनर्वसुः॥ ८४॥
उत्तीन्द्रः संग्रहः सर्गो धृतात्मा नियमो यमः।
वेद्यो वैद्यः सदायोगी वीरमाधो महाध्वजः॥ ८५॥
धर्माध्यक्षो धर्मकृद्धर्मी सर्वासः सर्वदर्शनः।
अन्तात्मा समनः स्रोतो ज्ञानात्मा बन्धवर्धनः॥ ८६॥
सुलोचनः शान्तिको दादः कुमुदः कुवलेशयः।
गोहितो गोपतिर्गोप्ता वृषभाक्षो वृषप्रियः॥ ८७॥
अनिवर्ती निवृत्तात्मा संक्षेप्ता क्षेमकृच्छिवः।
श्रीवत्सवक्षा श्रीवासः श्रीपतिः श्रीमतांवरः॥ ८८॥
श्रीदः श्रीशः श्रीनिवासः श्रीनिधिः श्रीविभावनः।
श्रीधरः श्रीकरः श्रेयः श्रीमान् लोकत्रयाश्रयः॥ ८९॥
स्वक्षः स्वङ्गः शतानन्दो नन्दिश्च ज्योतिर्गणेश्वरः।
विजितात्मा विधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्नसंशयः॥ ९०॥
उदीर्णः सर्वतश्चक्षुरनिशो शाश्वतो स्थिरः।
भूशयो भूषणो भूतिर्विशोकः शोकनाशनः॥ ९१॥
अर्चिष्मानर्चितः कुम्भो विशुद्धात्मा विशोधनः।
अनिरुद्धोऽप्रतिरथः प्रद्युम्नोऽमितविक्रमः॥ ९२॥
कालनेमीनिहा वीरः शूरः शौरिजनेश्वरः।
त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः केशवः केशिहा हरिः॥ ९३॥
कामदेवः कामपालः कामी कान्तः कृतागमः।
अनिर्देंश्यवपुर्विष्णुर्वीरोऽनन्तो धनञ्जयः॥ ९४॥
ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद्ब्रह्मा ब्रह्म ब्रह्मविवर्धनः।
ब्रह्मविद्ब्राह्मणो ब्रह्मी ब्रह्मज्ञो ब्राह्मणप्रियः॥ ९५॥
महाक्रमो महाकर्मा महातेजा महोरगः।
महाक्रतुर्महायज्वा महायज्ञो महाहविः॥ ९६॥
स्तव्यः स्तवप्रियः स्तोत्रं स्तुतिः स्तोता रणप्रियः।
पूर्णः पूरयिता पुण्यः पुण्यकीर्तिरनामयः॥ ९७॥
मनोजवस्तीर्थकरो वशुरो वैष्णवो जनः।
अनित्यो विनितात्मा च काञ्च्याच्छंदोनिरूत्तमः॥ ९८॥
महाकर्मा कृतकर्मा कृतागमो गमागमः।
निपीडितो महानिधिर्विभूतो विश्वसम्भवः॥ ९९॥
नदीधरो नन्तिकरो धनदः सत्यविक्रमः।
भूतभव्यभवन्नाथः पवनः पावनोऽनलः॥ १००॥
इति श्रीमहाभारतयुक्तं श्रीविष्णोर्दिव्यसहस्रनामस्तोत्रं सम्पूर्णम्।
हरिः ॐ ॥
विश्वं विष्णुर्वषट्कारो भूतभव्यभवत्प्रभुः।
भूतकृद्भूतभृद्भावो भूतात्मा भूतभावनः॥ १॥
पूतात्मा परमात्मा च मुक्तानां परमा गतिः।
अव्ययः पुरुषः साक्षी क्षेत्रज्ञोऽक्षर एव च॥ २॥
योगो योगविदां नेता प्रधानपुरुषेश्वरः।
नारसिंहवपुः श्रीमान् केशवः पुरुषोत्तमः॥ ३॥
सर्वः शर्वः शिवः स्थाणुर्भूतादिर्निधिరव्ययः।
सम्भवो भावनो भर्ता प्रभवः प्रहरूरिभुः॥ ४॥
स्वयम्भूः शम्भुरादित्यः पुष्कराक्षो महास्वनः।
अनिदती सहस्त्राक्षो विधाता धातुनी हरिः॥ ५॥
ईशो प्राणदः प्राणो ज्येष्ठः श्रेष्ठः प्रजापतिः।
हिरण्यगर्भ भूगर्भो माधवो मधुसूदनः॥ ६॥
ईश्वरो विक्रमी धन्वी मेधावी माइक्रमः क्रमः।
अनुत्तमों दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवान्॥ ७॥
सुरेशः शरणं शर्म विश्वरेता प्रजाभवः।
अहः संवत्सरो व्यालो प्रत्यक्षः सर्वदर्शनः॥ ८॥
अजः सर्वेश्वरः सिद्धः सिद्धिः सर्वादिरच्युतः।
वृषाकपि अमेयात्मा सर्वयोगविदोऽद्भुतः॥ ९॥
वसुर्वसुमनाः सत्यः समात्मा संमितः समः।
अमोघः पुण्डरीकाक्षो वृषकर्मा वृषाकृतिः॥ १०॥
रुद्रो बहुशिरा बभ्रुविश्वयोनिः शुचिश्रवाः।
अमृतः शाश्वतः स्थाणुर्वरो भूतो महोदधिः॥ ११॥
अनादो निधिनोऽप्रमतो संवृत्तः संप्रमर्दनः।
अहः संवर्तको वह्निः अनिलो धरणीधरः॥ १२॥
सुप्रसादः प्रसन्नात्मा विश्वधृग्विष्वगोऽनिलः।
दाता दान्तो द्रोणिः सृष्टा सर्वसहः समोऽजयः॥ १३॥
मानो महार्हो दीप्तो आत्मा महाक्षो विग्रहप्रियः।
महादो महागो महाशो महागर्भो महायशाः॥ १४॥
वैदोऽथो महोदधिरानन्तो महार्हो गोपतिः पतिः।
अजिता भयार्हणो वृक्षमृगयुरनघोऽद्भुतः॥ १५॥
संज्ञनी सुभगः सिंहो विद्वान् माधो द्रुमाक्षरः।
सहस्राक्षः सहस्रान्तो विश्वात्मा विश्वकर्मकृत्॥ १६॥
उदग्रो वामचोऽवर्तो जिष्णुरो विष्णुवत्सलः।
सत्यव्रतः सत्यसंधो दक्षः सामीप्रपूजितः॥ १७॥
जीवी विदुषी वाग्मी श्रीनिवासो गतां गतिः।
अनिरुद्धः सुरानन्दो गोविन्दो गोविदां पतिः॥ १८॥
मरीचिर्दमनो हंसः सुపర్णो भोगवर्धनः।
तरणो विश्वरणो डण्डो सुरो विन्दुरमेशितः॥ १९॥
अमेयात्मा महोवासो धृतरो महाबलः।
महाबुद्धिर्महावीर्यो महाशक्तिर्महाद्युतिः॥ २०॥
अनेकमूर्ती व्यक्तः शतमूर्ती शताननः।
एको नैकः कः कियद्यत् तत्पदमनुत्तमम्॥ २१॥
लोकबन्धुर्लोकनाथो माधवो भक्तवत्सलः।
सुवर्णो वर्णो विमलो वेदान्तो वेदवित्कविः॥ २२॥
लोकाध्यक्षः सुरध्यक्षो धर्माध्यक्षः कृताकृतः।
चतुरात्मा चतुर्व्यूहश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः॥ २३॥
भ्राजिष्णुर्भाोजनं भोक्ता सहिष्णुर्जगदादिजः।
अनघो विजयो जेता विश्वयोनिः पुनर्वसुः॥ २४॥
उपेंद्रो वामनः प्रांशुरामोऽशुचिः शुचिरूजितः।
अतीन्द्रः संग्रहः सर्गो धृतात्मा नियमो यमः॥ २५॥
वेद्यो वैद्यः सदायोगी वीरमाधो महाध्वजः।
धर्माध्यक्षो धर्मकृद्धर्मी सर्वासः सर्वदर्शनः॥ २६॥
अन्तात्मा समनः स्रोतो ज्ञानात्मा बन्धवर्धनः।
सुलोचनः शान्तिको दादः कुमुदः कुवलेशयः॥ २७॥
गोहितो गोपतिर्गोप्ता वृषभाक्षो वृषप्रियः।
अनिवर्ती निवृत्तात्मा संक्षेप्ता क्षेमकृच्छिवः॥ २८॥
श्रीवत्सवक्षा श्रीवासः श्रीपतिः श्रीमतांवरः।
श्रीदः श्रीशः श्रीनिवासः श्रीनिधिः श्रीविभावनः॥ २९॥
श्रीधरः श्रीकरः श्रेयः श्रीमान् लोकत्रयाश्रयः।
स्वक्षः स्वङ्गः शतानन्दो नन्दिश्च ज्योतिर्गणेश्वरः॥ ३०॥
विजितात्मा विधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्नसंशयः।
उदीर्णः सर्वतश्चक्षुरनिशो शाश्वतो स्थिरः॥ ३१॥
भूशयो भूषणो भूतिर्विशोकः शोकनाशनः।
अर्चिष्मानर्चितः कुम्भो विशुद्धात्मा विशोधनः॥ ३२॥
अनिरुद्धोऽप्रतिरथः प्रद्युम्नोऽमितविक्रमः।
कालनेमीनिहा वीरः शूरः शौरिजनेश्वरः॥ ३३॥
त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः केशवः केशिहा हरिः।
कामदेवः कामपालः कामी कान्तः कृतागमः॥ ३४॥
अनिर्देंश्यवपुर्विष्णुर्वीरोऽनन्तो धनञ्जयः।
ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद्ब्रह्मा ब्रह्म ब्रह्मविवर्धनः॥ ३५॥
ब्रह्मविद्ब्राह्मणो ब्रह्मी ब्रह्मज्ञो ब्राह्मणप्रियः।
महाक्रमो महाकर्मा महातेजा महोरगः॥ ३६॥
महाक्रतुर्महायज्वा महायज्ञो महाहविः।
स्तव्यः स्तवप्रियः स्तोत्रं स्तुतिः स्तोता रणप्रियः॥ ३७॥
पूर्णः पूरयिता पुण्यः पुण्यकीर्तिरनामयः।
मनोजवस्तीर्थकरो वशुरो वैष्णवो जनः॥ ३८॥
अनित्यो विनितात्मा च काञ्च्याच्छंदोनिरूत्तमः।
महाकर्मा कृतकर्मा कृतागमो गमागमः॥ ३९॥
निपीडितो महानिधिर्विभूतो विश्वसम्भवः।
नदीधरो नन्तिकरो धनदः सत्यविक्रमः॥ ४०॥
भूतभव्यभवन्नाथः पवनः पावनोऽनलः।
कामहा कामकृत्कान्तः कामः कामप्रदः प्रभुः॥ ४१॥
युगादिकृद्युगावर्तो नैकमायो महाशनः।
अदृश्यो व्यक्तुरूपश्च सहस्रजिदनन्तजित्॥ ४२॥
इष्टो विशिष्टः शिष्टेष्टः शिखण्डी नहुषो वृषः।
क्रोधहा क्रोधकृत्कर्ता विश्वबाहुर्महीधरः॥ ४३॥
अच्युतः प्रथितः प्राणः प्राणदो वासवानुजः।
अपां निधिरधिष्ठानमप्रमत्तः प्रतिष्ठितः॥ ४४॥
स्कन्दः स्कन्दधरो धार्यो वैद्यो मत्ता महाद्युतिः।
अग्रणीर्ग्रामणीः श्रीमान् न्याययो नेता समीरणः॥ ४५॥
सहस्रमूर्धा विश्वात्मी सहस्राक्षः सहस्रपात्।
आवर्तो निवृतात्मा च संवृतः संप्रमर्दनः॥ ४६॥
अहः संवर्तको वह्निः अनिलो धरणीधरः।
सुप्रसादः प्रसन्नात्मा विश्वधृग्विष्वगोऽनिलः॥ ४७॥
दाता दान्तो द्रोणिः सृष्टा सर्वसहः समोऽजयः।
मानो महार्हो दीप्तो आत्मा महाक्षो विग्रहप्रियः॥ ४८॥
महादो महागो महाशो महागर्भो महायशाः।
वैदोऽथो महोदधिरानन्तो महार्हो गोपतिः पतिः॥ ४९॥
अजिता भयार्हणो वृक्षमृगयुरनघोऽद्भुतः।
संज्ञनी सुभगः सिंहो विद्वान् माधो द्रुमाक्षरः॥ ५०॥
सहस्राक्षः सहस्रान्तो विश्वात्मा विश्वकर्मकृत्।
उदग्रो वामचोऽवर्तो जिष्णुरो विष्णुवत्सलः॥ ५१॥
सत्यव्रतः सत्यसंधो दक्षः सामीप्रपूजितः।
जीवी विदुषी वाग्मी श्रीनिवासो गतां गतिः॥ ५२॥
अनिरुद्धः सुरानन्दो गोविन्दो गोविदां पतिः।
मरीचिर्दमनो हंसः सुపర్णो भोगवर्धनः॥ ५३॥
तरणो विश्वरणो डण्डो सुरो विन्दुरमेशितः।
अमेयात्मा महोवासो धृतरो महाबलः॥ ५४॥
महाबुद्धिर्महावीर्यो महाशक्तिर्महाद्युतिः।
अनेकमूर्ती व्यक्तः शतमूर्ती शताननः॥ ५५॥
एको नैकः कः कियद्यत् तत्पदमनुत्तमम्।
लोकबन्धुर्लोकनाथो माधवो भक्तवत्सलः॥ ५६॥
सुवर्णो वर्णो विमलो वेदान्तो वेदवित्कविः।
लोकाध्यक्षः सुरध्यक्षो धर्माध्यक्षः कृताकृतः॥ ५७॥
चतुरात्मा चतुर्व्यूहश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः।
भ्राजिष्णुर्भाोजनं भोक्ता सहिष्णुर्जगदादिजः॥ ५८॥
अनघो विजयो जेता विश्वयोनिः पुनर्वसुः।
उपेंद्रो वामनः प्रांशुरामोऽशुचिः शुचिरूजितः॥ ५९॥
अतीन्द्रः संग्रहः सर्गो धृतात्मा नियमो यमः।
वेद्यो वैद्यः सदायोगी वीरमाधो महाध्वजः॥ ६०॥
धर्माध्यक्षो धर्मकृद्धर्मी सर्वासः सर्वदर्शनः।
अन्तात्मा समनः स्रोतो ज्ञानात्मा बन्धवर्धनः॥ ६१॥
सुलोचनः शान्तिको दादः कुमुदः कुवलेशयः।
गोहितो गोपतिर्गोप्ता वृषभाक्षो वृषप्रियः॥ ६२॥
अनिवर्ती निवृत्तात्मा संक्षेप्ता क्षेमकृच्छिवः।
श्रीवत्सवक्षा श्रीवासः श्रीपतिः श्रीमतांवरः॥ ६३॥
श्रीदः श्रीशः श्रीनिवासः श्रीनिधिः श्रीविभावनः।
श्रीधरः श्रीकरः श्रेयः श्रीमान् लोकत्रयाश्रयः॥ ६४॥
स्वक्षः स्वङ्गः शतानन्दो नन्दिश्च ज्योतिर्गणेश्वरः।
विजितात्मा विधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्नसंशयः॥ ६५॥
उदीर्णः सर्वतश्चक्षुरनिशो शाश्वतो स्थिरः।
भूशयो भूषणो भूतिर्विशोकः शोकनाशनः॥ ६६॥
अर्चिष्मानर्चितः कुम्भो विशुद्धात्मा विशोधनः।
अनिरुद्धोऽप्रतिरथः प्रद्युम्नोऽमितविक्रमः॥ ६७॥
कालनेमीनिहा वीरः शूरः शौरिजनेश्वरः।
त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः केशवः केशिहा हरिः॥ ६८॥
कामदेवः कामपालः कामी कान्तः कृतागमः।
अनिर्देंश्यवपुर्विष्णुर्वीरोऽनन्तो धनञ्जयः॥ ६९॥
ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद्ब्रह्मा ब्रह्म ब्रह्मविवर्धनः।
ब्रह्मविद्ब्राह्मणो ब्रह्मी ब्रह्मज्ञो ब्राह्मणप्रियः॥ ७०॥
महाक्रमो महाकर्मा महातेजा महोरगः।
महाक्रतुर्महायज्वा महायज्ञो महाहविः॥ ७१॥
स्तव्यः स्तवप्रियः स्तोत्रं स्तुतिः स्तोता रणप्रियः।
पूर्णः पूरयिता पुण्यः पुण्यकीर्तिरनामयः॥ ७२॥
मनोजवस्तीर्थकरो वशुरो वैष्णवो जनः।
अनित्यो विनितात्मा च काञ्च्याच्छंदोनिरूत्तमः॥ ७३॥
महाकर्मा कृतकर्मा कृतागमो गमागमः।
निपीडितो महानिधिर्विभूतो विश्वसम्भवः॥ ७४॥
नदीधरो नन्तिकरो धनदः सत्यविक्रमः।
भूतभव्यभवन्नाथः पवनः पावनोऽनलः॥ ७५॥
कामहा कामकृत्कान्तः कामः कामप्रदः प्रभुः।
युगादिकृद्युगावर्तो नैकमायो महाशनः॥ ७६॥
अदृश्यो व्यक्तुरूपश्च सहस्रजिदनन्तजित्।
इष्टो विशिष्टः शिष्टेष्टः शिखण्डी नहुषो वृषः॥ ७७॥
क्रोधहा क्रोधकृत्कर्ता विश्वबाहुर्महीधरः।
अच्युतः प्रथितः प्राणः प्राणदो वासवानुजः॥ ७८॥
अपां निधिरधिष्ठानमप्रमत्तः प्रतिष्ठितः।
स्कन्दः स्कन्दधरो धार्यो वैद्यो मत्ता महाद्युतिः॥ ७९॥
अग्रणीर्ग्रामणीः श्रीमान् न्याययो नेता समीरणः।
सहस्रमूर्धा विश्वात्मी सहस्राक्षः सहस्रपात्॥ ८०॥
सुवर्णबिन्दुरक्षोभ्यो सर्ववागीश्वरेश्वरः।
महाह्रदो महागर्तो महाभूतो महानिधिः॥ ८१॥
कुमुदः कुन्दरः कुन्दः पर्जन्यः पावनोऽनिलः।
अमृताशोऽमृतवपुः सर्वज्ञः सर्वतोमुखः॥ ८२॥
सुलभः सुव्रतः सिद्धः शत्रुजिच्छत्रुतापनः।
न्यग्रोधोऽदुंबरोऽश्वत्थश्चाणूरान्ध्रनिषूदनः॥ ८३॥
सहस्रार्चिः सप्तजिह्वैधो मूर्तिरनघोऽचितः।
अनघोधो विजयो जेता विश्वयोनिः पुनर्वसुः॥ ८४॥
उत्तीन्द्रः संग्रहः सर्गो धृतात्मा नियमो यमः।
वेद्यो वैद्यः सदायोगी वीरमाधो महाध्वजः॥ ८५॥
धर्माध्यक्षो धर्मकृद्धर्मी सर्वासः सर्वदर्शनः।
अन्तात्मा समनः स्रोतो ज्ञानात्मा बन्धवर्धनः॥ ८६॥
सुलोचनः शान्तिको दादः कुमुदः कुवलेशयः।
गोहितो गोपतिर्गोप्ता वृषभाक्षो वृषप्रियः॥ ८७॥
अनिवर्ती निवृत्तात्मा संक्षेप्ता क्षेमकृच्छिवः।
श्रीवत्सवक्षा श्रीवासः श्रीपतिः श्रीमतांवरः॥ ८८॥
श्रीदः श्रीशः श्रीनिवासः श्रीनिधिः श्रीविभावनः।
श्रीधरः श्रीकरः श्रेयः श्रीमान् लोकत्रयाश्रयः॥ ८९॥
स्वक्षः स्वङ्गः शतानन्दो नन्दिश्च ज्योतिर्गणेश्वरः।
विजितात्मा विधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्नसंशयः॥ ९०॥
उदीर्णः सर्वतश्चक्षुरनिशो शाश्वतो स्थिरः।
भूशयो भूषणो भूतिर्विशोकः शोकनाशनः॥ ९१॥
अर्चिष्मानर्चितः कुम्भो विशुद्धात्मा विशोधनः।
अनिरुद्धोऽप्रतिरथः प्रद्युम्नोऽमितविक्रमः॥ ९२॥
कालनेमीनिहा वीरः शूरः शौरिजनेश्वरः।
त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः केशवः केशिहा हरिः॥ ९३॥
कामदेवः कामपालः कामी कान्तः कृतागमः।
अनिर्देंश्यवपुर्विष्णुर्वीरोऽनन्तो धनञ्जयः॥ ९४॥
ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद्ब्रह्मा ब्रह्म ब्रह्मविवर्धनः।
ब्रह्मविद्ब्राह्मणो ब्रह्मी ब्रह्मज्ञो ब्राह्मणप्रियः॥ ९५॥
महाक्रमो महाकर्मा महातेजा महोरगः।
महाक्रतुर्महायज्वा महायज्ञो महाहविः॥ ९६॥
स्तव्यः स्तवप्रियः स्तोत्रं स्तुतिः स्तोता रणप्रियः।
पूर्णः पूरयिता पुण्यः पुण्यकीर्तिरनामयः॥ ९७॥
मनोजवस्तीर्थकरो वशुरो वैष्णवो जनः।
अनित्यो विनितात्मा च काञ्च्याच्छंदोनिरूत्तमः॥ ९८॥
महाकर्मा कृतकर्मा कृतागमो गमागमः।
निपीडितो महानिधिर्विभूतो विश्वसम्भवः॥ ९९॥
नदीधरो नन्तिकरो धनदः सत्यविक्रमः।
भूतभव्यभवन्नाथः पवनः पावनोऽनलः॥ १००॥
इति श्रीमहाभारतयुक्तं
श्रीविष्णोर्दिव्यसहस्रनामस्तोत्रं सम्पूर्णम्।
No comments:
Post a Comment